ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

ORHUN ÂBİDELERİ Göktürk Devletinden kalma, 7 ve 8. asra âit en eski taş kitâbeler. Üzerinde, Türk Edebiyâtının ilk örnekleri bulunan "bengü taşları"dır. Moğalistan'ın kuzey-doğusunda, eski Orhun Ne...

Yıldızlar, gaz, toz ve gezegenlerden oluşan, büyük madde yığışımı. Yoğun gaz bulutu biçiminde oluşan galakside, yıldızlar, gazın yoğunlaşmasıyla meydana gelirler. Başlangıçta ne belirli bir biçimi, ne...

Türkistan'daki Oğuz kabilelerini birleştirerek Horasan ve İran'da bir devlet kuran Müslüman-Türk hanedanı. Hanedanın kurucusu Dokak oğlu Selçuk Bey'dir. Selçuk Bey'in torunu Tuğrul Bey, İran ve Irak'ı...

Çift kanatlılar (Diptera) takımının, sivrisinekler (Culicidae) familyasındaki yaklaşık 2500 böcek türünün ortak adı. Birçok omurgalı türünün kanını emerek beslenirler. Bazı türleri bitkisel besinler a...

Savaşlar sonunda kazanılan zaferleri, fethedilen yerleri, komşu hükümdârlara, hanlara, prenslere, şehzâde ve vâlilere bildirmek üzere gönderilen nâmelere verilen isim. Eskiden her devlette ve bilha...

Ötücükuşlar (Passeriformes) takımından Alaudidae familyasına ait yaklaşık 80 kuş türünün ortak adı. Tarlalarda yuva yaparlar. Sırtı kahverengi, karnı beyaz olan, küçük ötücü bir çayır kuşudur. Toygar ...

Ses basıncının şiddet derecesinin ölçü birimi. Desibel fiziksel bir büyüklük olmayıp hesaplamalarda kolaylık sağlayan oransal ve logaritmik bir değerdir....

Optik olarak daha yoğun bir ortamda, sınır açısından daha büyük bir açıyla gelen ışının, daha az yoğun olan ortama geçmesi yerine, yoğun ortamda kalacak biçimde iç yansıma yapması (tam yansıma) ve böy...

Adil Erdem Bayazıt (1935 - 2008) 1939 yılında Kahramanmaraş'ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini Kahramanmaraş'ta tamamlayan Bayazıt, sırasıyla 1953'te İstiklal Ortaokulu'ndan, 1959 yılı...

Alaturka müzikte faslın başında ve ortasında ses ya da çalgıyla doğaçtan yapılan gezinti. Doğaçtan, içten geldiği gibi çalınmasına ve söylenmesine karşın taksimin bir ölçüsü, usulü ve makamı vardır. Ü...

Kütahya ve çevresinde hüküm sürmüş bir Türk beyliği. Toprakları, doğuda Afyonkarahisar ve Denizli, batıda Gediz ve Menderes vâdilerine kadar uzanırdı. Germiyan, önceleri Türk aşîretlerinin birinin...

El yazması kitaplarda, sayfaların yaldız ve boya ile süslenmesi sanatı. Tezhip sözcüğü, Arapçada altınlamak anlamına gelir. Tezhip en çok el yazması kitaplarda kullanılmakla birlikte, tek levha hâlind...

1870 Fransa-Prusya Savaşı'nın sonucunu belirleyen son çarpışma (1 Eylül 1870). Savaş, Fransa-Belçika sınırında Meuse Irmağı kıyısındaki Sedan'da oldu. Mareşal Mac-Mahon komutasındaki Fransız ordusu 12...

Ut ve tambura benzer madenî gövdeli çalgı. Mızrapla çalınan bu çalgının göğüs tahtası, deri bir zarla kaplıdır. Sözcük, eğlenti, neşe anlamlarında da kullanılır. ...

Carcinus maenas. Boyu 4 cm kadar olan bir tür pavurya. Yan yan yürüdüğünden Çingene Yengeci de denir. Türkiye'nin bütün kıyılarında bulunur....

Eski Roma'da bir memuriyet derecesi. Censorlar, her beş yılda bir, 18 aylık süreler için Centuria Meclisi tarafından seçilirlerdi. Emir verme yetkileri yoktu. Esas görevleri, vergi verecek yurttaşları...

Azotlu besinlerin bedende yanmasıyla oluşan ve erimiş bir durumda idrarla dışarı atılan azotlu maddelere verilen ad. Proteinler insan bedeninde değişik görevler için kullanıldıktan sonra yıkılır. B...

Kemiklibalıklardan, ufak bir balık (Callionymus Iyra). Boyu 20-30 cm. kadardır. Genellikle Atlantik Okyanusu'nda ve Akdeniz'de yaşar. Kafası üçgenimsi ve burnu sivridir. Üreme mevsiminde çok güzel ren...

Bir dili doğuş, gelişme, yapılış özellikleri vb. gibi tüm yönleriyle inceleyen ve bağlı olduğu kuralları ortaya koyan bilim. Dilbilgisi, sesten cümleye kadar tüm dilbirliklerini yapı, anlam ve görev b...

Halk edebiyatında türkü, koşma, nefes, destan, tekerleme gibi türlerdeki şiirlerin genel adı. Alevî-Bektaşi halk edebiyatında ise derin anlamlı, tarikat ilkelerine uygun şiirler bu adla anılmıştır....

Mâni olma, engelleme, geciktirme anlamında kullanılan bir parlamento deyimi. Bir tasarı veya teklifin görüşülmesi, bir kânunun geçmesi, incelenmesi, araştırılması gibi, yasama meclislerinin belirli bi...

Batı Karadeniz Bölgesi'nin özellikle kuzey kesiminde Adapazarı, Bolu, Kastamonu yörelerinde geniş alanlar kaplayan ormanlık bölgeye verilen ad. ...

Bir film ya da televizyon programının gerçekleştirilmesinde çekilecek bütün bölümlerin yer, olay ve konuşmalarını içeren plânlanmış temel metin. Senaryo birkaç evrede oluşur. Önce konu (tema) seçilir ...

Yeryüzündeki suları inceleyen fiziksel coğrafya dalı. Kıyı biçimleri, akıntılar, derinlikler, sualtı, topografik özellikleri vb. hidrografinin inceleme alanına girer. Üç bölüme ayrılır: 1) Denizl...

Resmî adı Vatikan Devleti'dir. Başkenti Vatikan olan ülkenin nüfusu 880 (2000)'dür. Dünyanın en küçük bağımsız devleti olan Vatikan'ın yüz ölçümü, 0,44 km²dir. Yönetim biçimi seçime dayalı mutlak mona...