ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Anadolu Selçukluları ve Osmanlılarda, belirli görev ve hizmet karşılığında kişilere verilen, yıllık geliri 3-20 bin akçe olan toprak. Timar olarak da bilinir. Birkaç çeşidi olmakla birlikte temelde si...

Avrupa'nın batı bölgelerinde yaşamış bir halk topluluğu. İ.Ö. 280 yılında Balkan Yarımadası'nı işgal ettiler. Buradan da sürekli akınlarla batıya doğru ilerlediler. Augustus'un imparatorluğu döneminde...

Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet memurlarına, rütbelerine ve memuriyetlerine göre, aylık yerine tahsis edilen vergi kaynağı. Devlet memuru kendisine tahsis edilen vergi kaynağının mülkiyetine değil, y...

Başlangıç noktaları aynı olan iki vektörün, büyüklüğü her ikisinin büyüklükleriyle aralarındaki açının sinüs değerinin çarpımına eşit, doğrultusu da kendilerine dik olan üçüncü bir vektör verecek biçi...

İsveç Kralı XII. Karl ile Çar I. Petro arasında Poltava kenti dolaylarında yapılan savaş (1709). İsveç Kralı XII. Karl, Ukrayna Kazakları tarafından desteklenen ordusuyla büyük buğday ambarlarının bul...

İlk ve en ayrıntısız Yunan mimarî düzeni. Bu düzende yapı, sağlam temellere dayalı, üç ya da daha çok kademeli kaide üstüne yapılmıştır. Penceresizdir, çevresini altlıksız sütunlar çevirir. Kaidenin ü...

19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında, Amerikalı mühendis F. W. Taylor tarafından geliştirilen iş düzenleme yöntemi. Yöntemin temeli, makine başındaki işçinin davranışlarını, birim zamanda e...

Kuvantum kuramının temelini oluşturan yasa. Bu yasaya göre, elektromanyetik ışınım enerjisi, foton adı verilen küçük ve bölünmez bütünler hâlindedir. Her fotonun enerjisi (E), ışınımın frekansı (v) il...

Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kemençe, kaval ya da davul-zurna eşliğinde toplu olarak oynanan halk oyunu. Genellikle asker uğurlama, düğün ve ulusal bayramlarda oynanır. Ezgice zayıf ve tekdüze, ritm ola...

Samsun iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan kasaba. Yeni adı Gökçeli'dir. Akdağ'ın kuzey eteklerinde eğimli bir yüzey üzerinde kurulmuştur. Ladik Gölü yakınında kaplıcası vardır. Tütün ekilir, ...

Arachis hypogaea. Baklagiller (Fabaceae) familyasından değerli bir yağ bitkisi ve bunun yağlı tohumlarına verilen ad. Çiçekleri döllendikten sonra toprağa gömülerek meyve veren bir tarım bitkisi olan ...

Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında, Kanada'nın Quebec eyaletinden Kuzey Alabama'ya (ABD) kadar uzanan dağ sırası. En yüksek doruğu Kuzey Carolina'da Mount Mitchell'dir (2.038 m.). Çeşitli kesimlerinde...

Devlet ve toplum yapısını değiştiren köklü, hızlı ve kapsamlı dönüşüm. Genel olarak siyasal iktidarın devrilmesini anlatan bir terim olsa da toplumsal yaşamdaki büyük değişimler için de kullanılır (ör...

Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya İmparatorluğu arasında imzalanan barış antlaşması (10 Ağustos 1664). Kimi tarihçiler, Vasvar Antlaşması'nı, gelecekte Habsburglara karşı Macaristan'da ortaya çıkaca...

Domuzdan küçük memeli hayvan. Amerika'da yaşar. Yalnız Dicotyles tajacu (yakalı pekari) ve Tayassu pecari olmak üzere iki türü vardır. Pekari domuza benzer. Yakalı pekari kalın gövdeli, ince bacaklı, ...

Hazret-i Muâviye zamânında İstanbul kuşatmasında şehid olan, sahâbeden Hâlid ibni Zeyd Ebâ Eyyûb el-Ensârî'nin kabrinin, Fâtih Sultan Mehmed'in hocası Akşemseddîn'in kerâmetiyle bulunmasından sonra Fâ...

Tasavvuf etkisinde ve tarikatlar çevresinde gelişen edebiyat. Tasavvufî halk edebiyatı, tekke edebiyatı gibi adlarla da anılmıştır. Her iki ad da bu edebiyatın niteliğini belirtmede yetersizdir. Örneğ...

Doğu Anadolu'nun simgesi ve Türkiye'nin en yüksek doruğu olan volkanik dağ. Iğdır Ovası'nın güney ucunda, İran ve Ermenistan sınırları yakınında yer alan ve çevresi 128 km. olan bu volkanik kitle, 2.6...

İslâm devletlerinde idârî, mâlî, askerî meselelerin ve her türlü dâvâların görüşülüp gerekli hükümlerin verildiği toplantı ve toplanılan yer. Kelimenin târih içinde ortaya çıkışı, hazret-i Ömer zamânı...

Makigillerden, uzunluğu 50 cm. kadar olan bir memeli türü (Lemur variegatus). Rengi kara, beyaz ya da karışık olabilir. Madagaskar'da yaşar. Avrupa ikliminde de yaşayabilir. ...

Yerkabuğunu oluşturan kayaçların, başta akarsular olmak üzere, çeşitli dış etmenlerle yıpratılıp yerinden koparılması ya da eritilmeleri olayı, erozyon. ...

Yaşadığı yerler: Avrupa ve Kuzey Asya'da. Uzun kuyruklu gelincik, Amerika'da yaşar. Özellikleri: 15-20 cm uzunlukta, saldırgan, merhâmetsiz, avcı bir memeli. Fâre, tavşan, kuş, yılan, kümes hayvanları...

Üre ve formaldehit karışımının, heksametilen tetramin (ürotropin) katalizörlüğünde sulu ortamda kondensasyonuyla elde edilen bir termosetting plastiği. Reçine ergitilip kalıba döküldüğünde, moleküldek...

Yanardağ bacalarından yükselerek krateri dolduran ve zaman zaman yanardağ ağzında taşarak dağın eteklerinden akan, ergimiş kızgın kayalara lâv denir. Lâvlar akarken geniş ırmaklar oluşturur. Lâv, ç...

yeraltında eski oluşumlar sonucu meydana gelmiş olan gaz. Yaygın olarak kullanılır ve mâliyeti düşüktür. Yeraltında ve denizaltında yalnız veya petrolle ilgili olarak yaygın olarak rastlanır. Yeni gaz...