ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Üzerine yazı yazılmak üzere hazırlanmış hayvan derisi. II. Eumenes'in bilginlerinden Plinos tarafından, papirüs yokluğu karşısında icat edildi. İlk kez Bergama'da yapıldığı için pergamana adı verildi....

Uyuz böceğinin, üst derinin altına girerek yaptığı kaşındırıcı, bulaşıcı bir deri hastalığı. Halk arasında gale' ya da gidişik' olarak da bilinir. Uyuz böceği, ancak bir mikroskop ya da büyüteç yard...

Vücûdun, allerjisi olduğu kimyâsal veya fiziksel tahriş edicilere ve mikroorganizmaların sebeb olduğu lokal tahrişe verdiği cevap. İltihâbî her rahatsızlık -it (veya -itis) sonlanmasıyla ifâde edilir...

İlk Çağ'da Pers İmparatorluğu'nda eyaletlerin başında bulunan kimselere verilen ad. Pers İmparatorluğu'nun satraplıklara bölünmesi I. Darius'un hükümdarlığı (İ.Ö. 522-486) zamanında oldu. Satraplar ba...

Batı tipinde eğitim anlayışı uygulanan ilk Türk lisesi. 1 Eylül 1868'de Mektebi Sultani adıyla açıldı. Lisenin açılması 1856 Paris Antlaşması sırasında, Babıâli Hükümeti'nin kabul ettiği şartlar sonuc...

Tek bir kromozom takımı içeren eşey ya da üreme hücresine verilen ad. Genetik bilginin yarısını içerir. Üreme sırasında erkek ve dişi gamet birleşir, böylece her ikisinden gelen yarım genetik bilgi, b...

Arabî aylardan Muharrem'in onuncu günü. Söylentiye göre, Hazreti Nuh'un gemisi Ağrı Dağı'na oturduğunda gemide bulunanlar, tufandan kurtuldukları için gemide arta kalan çeşitli hububattan lapamsı bir ...

Kayseri'de Selçuklu döneminden kalma kümbet. 1276 yılında yapılmıştır. Yapıtın mermer kitabesinde Şah Cihan Hatun adına yapıldığı yazılıdır. Kümbet, kare bir kaide üstünde yükselir. Kaidenin üstünde d...

İç içe çeşitli renk halkalarıyla bölünen, kalseduan kuvarsı türünden, sert, parlak ve değerli bir taş. Volkanik kayaçlardaki boşlukların çeperlerinde mineral ya da organik maddelerin, genellikle de si...

Balık avlamak için kurulan geniş engel. Dalyan birçok ağ, direk, halat ve gemi demirlerinden oluşur. Denize, dikdörtgen oluşturacak biçimde çakılan direklerin arasına uçları kurşunlu ağlar sarkıtılır....

Kök salması için yere dikilen dallardan ağaç yetiştirme işlemi. Genellikle tohumdan yetiştirilmesi güç olan ağaçlar için kullanılır. İlkbahardan önce uygulanır. Çınar, zeytin, portakal, söğüt, kavak g...

Türk lehçelerinden biri. Kuzeydoğu Bulgaristan, Romanya, Moldova ve Ukrayna'da yaşayan Gagavuzlar tarafından konuşulmaktadır. Gagavuzca, bugünkü Türk lehçelerinin güneybatı grubu ya da Oğuz grubu için...

Enerjisini merkezindeki nükleer tepkimelerden alan, her dalga boyunda ışınım yapan, dev gök cismi. Yıldızlar büyüklüklerine göre dev ya da cüce diye adlandırılır. Dev yıldızların çapı, Güneş'ten 30 il...

Sütleğengillerden bir bitki (Alkanna tinctoria). Akdeniz Bölgesi'nde yetişir. Boyu 30 cm. kadar olabilir. Yaprakları büyük, çiçekleri mavidir. Köklerinden elde edilen kırmızı boya, şeker ve likörleri ...

Secale creale. Buğdaygiller (Poaceae) familyasından dayanıklı bir tahıl. Boylu, bir çenekli ve yıllık bir bitkidir. Başaklarındaki taneler uzun ve tüylüdür. Çavdar, buğday yetiştirmeye elverişli olmay...

Kuzey Anadolu Dağları'nın Karadeniz'e paralel iki sıra hâlinde doğuya doğru yükselerek uzanan doğu bölümü. Aralarında Çoruh-Kelkit vadi oluğu yer alır. Bu oluk bazen geniş bir ova (Bayburt Ovası), baz...

Cocos nucifera. Tropikal bölgelerde yetişen bir ağaç ve bu ağacın kurutulmuş meyvesi. Yaklaşık 30-45 cm uzunluğunda ve 15-20 cm çapındaki bu meyvenin dışında kahverengi bir örtü ve bu örtünün iç kısmı...

Bir dildeki temel sesleri (ünlü ve ünsüzleri) simgeleyen yazılı biçim. Bugün Türkiye Türkçesi'nde 8'i ünlü (a, e, ı, i, o, ö, u, ü), 21'i ünsüz (b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l m, n, p, r, s, ş, t, v,...

Renksiz, acıbadem gibi kokan, son derece zehirli bir sıvı (HON). Zayıf bir asittir. Kaynama noktası 26,5C'tır. Sodyum siyanür üzerine sülfürik asit etkisiyle ya da daha çok amonyağın metan eşliğinde k...

Mayalanmış tâze üzüm suyu. Olgunlaşmış üzümden değişik usullerle şıra elde edilir. Tâze şıra çeşitli elementleri ihtivâ etmesi bakımından çok önemli bir besin maddesidir. % 60-80 verimle elde edilen t...

İnce barsağın mîdeden hemen sonra gelen kısmı. Buranın önemi, ülserin en fazla görüldüğü yer olmasındandır. Karın arka kısmında, omurga ile aortun ön tarafında yer alır. Pankreasın baş kısmını bir hal...

Aynı meslekten olan kişilerin ya da ortak özellikleri olan bir topluluğun kullandığı kendine özgü terimleri bulunan bir tür dil. Argo aynı zamanda, toplumun alt kesimindeki eğitimsiz insanların kulla...

Avena sativa. Buğdaygillerden, en çok hayvan yemi olarak yetiştirilen bir bitki. Anayurdu Orta Asya ve Ön Asya'dır. Bitkinin gövdesi ince kamış biçimindedir. Başakları salkım gibi aşağıya sarkar. Yula...

Peroksi grubu (-O-O-) içeren hidrojen bileşiği (H2O2). Şurup kıvamında, renksiz bir sıvıdır. Eksi 0,4C'ta donar. 150C'ta kaynar. Genellikle Na2O2 ve BaO2'nin soğuk ve seyreltik H2SO4 ile tepkimesi son...

Eskiden îdam mahkûmlarının başlarını gövdelerinden ayırmak için kullanılan âlet. İlk defâ 12. yüzyılda İskoçya'da ve 13. yüzyılda İtalya'da kullanılmıştır. Giyotin adı, âletin kullanılması için Frans...