Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Kâğıt Makası: Makas kelimesinin aslı mıkraz, mikras'tır. Eskiden yazı kâğıtları tek ve büyük tabakalar hâlinde satıldığından, herkes istediği ölçüde kâğıt kesmek için kâğıt makası kullanmıştır. «İstanbul, Foça, Sivas, Rumeli, Bosna ve Prizren'de kâğıt makasçılığı mahallî el sanatları arasında yer almıştır.
Kâğıt makasları hâlis taban demirinden, çelikten yapılırdı. Şekilleri bir karıştan fazlaca ve sapları ayrı ayrı yapılır, uçları gittikçe sivrilerek parçalar gayet imtizaçlı bîr surette ortasından birbirine raptolunur. Uçları birbirine o kadar imtizaçlı birleşirler ki adetâ bir parçadan yapılmış hissini verir. Zaten hüner de buradadır. Bunu evvelâ bileyip zağ vererek kâğıt kesmeye hazır hâle geldikten sonra, bazıları nısfına (yarısına) kadar ve bazıları dış tarafı ve hususî olanların da iç ve dışları altınla işlenirdi. Makasa mütenasip şekiller yapılır ve üstadının yahut sahibinin isimleri yazılır; sapları (Ya Fettah), (Ya Ali), (Ya Veli) tarzında yapılanları da vardır.
Kâğıt makasları hâlis taban demirinden, çelikten yapılırdı. Şekilleri bir karıştan fazlaca ve sapları ayrı ayrı yapılır, uçları gittikçe sivrilerek parçalar gayet imtizaçlı bîr surette ortasından birbirine raptolunur. Uçları birbirine o kadar imtizaçlı birleşirler ki adetâ bir parçadan yapılmış hissini verir. Zaten hüner de buradadır. Bunu evvelâ bileyip zağ vererek kâğıt kesmeye hazır hâle geldikten sonra, bazıları nısfına (yarısına) kadar ve bazıları dış tarafı ve hususî olanların da iç ve dışları altınla işlenirdi. Makasa mütenasip şekiller yapılır ve üstadının yahut sahibinin isimleri yazılır; sapları (Ya Fettah), (Ya Ali), (Ya Veli) tarzında yapılanları da vardır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Minekâri
Mine işleri; mavi renkle işlenmiş iş.
- Levha
Kitap başlıklarına verilen ad. Başlık veya serlevha da denir. Hüsn-i h
- Beyza-i Tuğra
Tuğra'nın kısımlarından olup, sağdan sola ve yukarı doğru çekilen çift
- Tuğ
Tuğranın üst tarafındaki elif harfi şeklindeki çizgilerin adıdır. Bunl
- Murakka Mukavva
Mukavva ile ilgili bilgilere bakınız.
- Gül Gonca
Tezhipte, hataîlerin yanına gonca biçiminde eklenen motifin adıdır.
- Geometrik Motifler
Yalın, geometrik biçimlerden oluşan süsleme motifleri. Özellikle Anado
- Taban (Taban Atmak)
Hatip veya çiçekli ebruları yapmak için atılan tek renkli zemindir.
- Müzehhip Çekmecesi
Her sanat erbabının kabili nâkil ufak bir çekmecesi vardır ki en kıyme
- Su Damgası
Filigran ile ilgili bilgilere bakınız.
