ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Eski Roma'da profesyonel savaşçılara verilen ad. Lâtinceden gelen bu kelime, gladius kelimesinden türemiş olup, kılınçlı savaşçı demektir. Bunlar eskiden Etrüsk cenâze merâsimlerinde gösteriler yaparl...

Kan basıncının belirli bir değerin üstüne çıkmasıyla, kanın damar çeperlerine uyguladığı aşırı basınç. Hipertansiyonun olabilmesi için atardamardaki kan basıncı, 10 ile 16 cm. cıva ağırlığına eşit bir...

Hücrelerin aşırı çoğalmasıyla dokularda oluşan ve büyüme eğilimi gösteren yumru, tümör. Ur oluşumunun temel nedeni, hücrelerin denetlenemeyecek biçimde çoğalmasıdır; ancak buna yol açan etkenler henüz...

Sürekli yağmurdan ya da eriyen karlardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su. Taşkın da denir. Sel, ırmak yatağına, taşıyabileceğinden fazla su geldiğinde olur. Sel en çok ırmak yataklarında...

"Aynı basınç ve sıcaklıktaki gazların, eşit hacimlerinde eşit sayıda molekül bulunur ya da N.Ş.A. bir mol gaz 22,4 litre hacim kaplar" şeklinde ifade edilen yasa ve bir mol maddeki molekül sayısını gö...

(Rattus rattus), kemirgen memeli hayvanların birçoğuna, özellikle sıçangiller familyasındaki bütün hayvanlara verilen ortak ad. Bütün dünyaya yayılmışlardır. Kuyrukları uzun, çıplak ve pulludur. Tüyle...

Riyolit ve trakit gibi magmatik kayaçlarda ince taneli doku içinde büyük kristaller hâlinde ya da yüksek sıcaklıkta başkalaşmış kayaçlarda bulunan feldispat. Renksiz ya da gri renklidir. ...

Uçları sağa veya sola kıvrılmış, genel olarak Güneş'i simgeleyen haç. Hint, İran, Ege, Çin gibi eski uygarlıklarca kullanılmış olduğu gibi, 20. yüzyılda, Alman Nasyonal Sosyalist Partisi'nin ve Alman ...

Pirinç, şeker, safran, nişasta ve suyla yapılan bir çeşit tatlı. Anadolu'nun çeşitli yerlerinde, düğün ve sünnet töreni yemeklerinde ikrâm edilir. Yapılışı: Bir çay bardağı pirinç, ılık suda yarım...

İkiçeneklilerin hanımeligiller familyasından süs bitkisi (Lonicera caprifolium). Tırmanıcı çalılardır. İlkbaharda hoş kokulu, sarı ya da beyaz, küçük demetler hâlinde çiçekler açar. Bahçelerde kameriy...

Bir devrede, kutupları değişmeyen bir akım kaynağının sağladığı tek yönlü akım. Pillerde, akümülatörlerde, dinamolarda ve fotosellerde üretilen doğru akım, en çok elektrikli kaplamada, kaynak işlerind...

Bir sorun üzerinde, yurttaşların "evet" ya da "hayır" biçiminde iradelerini belirtmeleri amacıyla yapılan oylama. Temsilî demokrasiye karşı, doğrudan demokrasiyi destekleyenlerin savundukları bir yönt...

Fransa'nın Nord ilinde, Pas de Calais kıyısında, yaklaşık 73.618 nüfuslu sanayi kenti ve Fransa'nın üçücü önemli dışalım limanı (yıllık liman trafiği 19 milyon tondur). Kuzey Fransa'daki sanayi kurulu...

İlk Çağ'da Pers İmparatorluğu'nda eyaletlerin başında bulunan kimselere verilen ad. Pers İmparatorluğu'nun satraplıklara bölünmesi I. Darius'un hükümdarlığı (İ.Ö. 522-486) zamanında oldu. Satraplar ba...

Hindistan'da kast (sınıf) dışı sayılan halk. İ.Ö. 3000 yılında Aryalar Hindistan'ı alarak Sin Suyu boyunda oturan yerli halka hükmetmeye başladılar. Brahmanizm'in doğuşundan sonraysa bu yerli halk köl...

Kemiklibalıklardan, ufak bir balık (Callionymus Iyra). Boyu 20-30 cm. kadardır. Genellikle Atlantik Okyanusu'nda ve Akdeniz'de yaşar. Kafası üçgenimsi ve burnu sivridir. Üreme mevsiminde çok güzel ren...

Kırım'ın kuzeydoğusunda, kuzeyde Ukrayna, doğuda Rostov ve Krasnodar bölgeleri arasında kalan iç deniz. Kerç Boğazı ile Karadeniz'e bağlanır. Kuzeydoğusunda Taganrog Körfezi'ne Don Irmağı karışır. Alç...

Kurtuluş Savaşı'nda Türk ve Yunan orduları arasında geçen meydan savaşı (23 Ağustos-13 Eylül 1921). Birinci ve İkinci İnönü Savaşı'nın yenilgiyle sonuçlanması üzerine, kesin sonuç almak için seferberl...

Bir kimseyi, bir şeyi belirtmeye ve anlatmaya yarayan sözcük, isim. Kişileri ve dünyada tek olan nesneleri belirten adlara özel ad, nesneleri belirten adlara da cins ad denir. Kişi adları, özel ad ve ...

Güneş sistemi içinde yer alan sekizinci gezegen. Güneş'e olan uzaklığı 4.490.000.000 km., çapı 52.299 kmdir. Kütlesi Dünya'nınkinin 17,45 katıdır. Hidrojen, helyum ve metandan oluşan bir atmosferi var...

Betatronun temel alınmasıyla yapılmış dairesel bir parçacık hızlandırıcısı. Bu nedenle betatron senkrotronu ve elektron senkrotronu adlarıyla da anılır. Senkrotronda, değişken bir manyetik alan ve sab...

Dinsel inanışlara göre, iyilik yapanların, günahsızların öldükten sonra sonsuz bir mutluluğa kavuşacakları yer. Bahçe, bitki ve sık ağaçlarla örtülü yer anlamına gelen cennet, terim olarak "çeşitli...

El sanatları veya küçük ticâretle geçinen kimselere verilen genel ad. Eskiden esnaf deyince, çok az bir sermâye ile daha çok bedenî faaliyete dayanan işleri yapan kimseler hâtıra gelirdi. 1964 Ağu...

Yerkabuğunda, genellikle uzun ve içinde tortular birikmiş olan ve azar azar derinleşen çanak. Çoğu senklinallerde milyonlarca yılda 10 bin ile 16 bin m. kalınlığında tortu birikmiş olur. Kıtaların den...

Övülecek iş, davranış ve nitelik. Arapça aslı menkabe, çoğulu menakıptır. Edebiyat terimi olarak din ulularıyla çeşitli alanlarda kendini göstermiş kişilerin yaşamına, olağanüstü niteliklerine ilişkin...