Türkçe-Dil Bilgisi terimi olarak Ses Düşmesi: Kimi sözcüklerin çekimlenişinde veya türeyişinde, bir sesin düştüğü görülür.
a) Ünlü Düşmesi :
İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna orta hece düşmesi de denir.
Omuz um omzum
oğul u oğlu
Kahır ol kahrol
seyir et seyret
Ayır ıntı ayrıntı
sıyır ık sıyrık
Yalın ız yalnız
yanıl ış yanlış
b) Ünsüz Düşmesi :
Bazı sözcükler, çeşitli etkilerle birleşirken sözcüğün sonundaki ünsüz harf düşebilir. Bu olaya ünsüz düşmesi adı verilir.
Yumuşak cık yumuşacık
sıcak cık sıcacık
Yüksek yüksel
küçük küçül
Rast gelmek rasgelmek
ast teğmen asteğmen
Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir.
a) Ünlü Düşmesi :
İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna orta hece düşmesi de denir.
Omuz um omzum
oğul u oğlu
Kahır ol kahrol
seyir et seyret
Ayır ıntı ayrıntı
sıyır ık sıyrık
Yalın ız yalnız
yanıl ış yanlış
b) Ünsüz Düşmesi :
Bazı sözcükler, çeşitli etkilerle birleşirken sözcüğün sonundaki ünsüz harf düşebilir. Bu olaya ünsüz düşmesi adı verilir.
Yumuşak cık yumuşacık
sıcak cık sıcacık
Yüksek yüksel
küçük küçül
Rast gelmek rasgelmek
ast teğmen asteğmen
Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir.
Benzer Türkçe-Dil Bilgisi Terimleri:
- Yüklemin Yerine Göre Cümleler
Cümleler yüklemin yerine göre kurallı cümle, devrik cümle türüne ayrıl
- Çatı Ekleri
"-l","-n"edilgenlik ve dönüşlülük eki; "-ş" işteşlik eki; "-r","-t","-
- Eski Türkçe
8 ve 9. yüzyılları kapsayan Türkçe dönemi.
- Pekiştirme
Çeşitli yöntemlerle bir sözcüğün anlamının güçlendirilmesi.
- Bağlı Cümleler
Ve, veya, ama, da, fakat, halbuki, lakin, meğer vb. bağlaçlardan biri
- Yükleme durumu
Geçişli fiil taşıyan bir cümlede fiilin doğrudan doğruya etkilediği ya
- Yükleme Grubu
Yükleme durumu eki almış bir ad ögesinin başka bir ad ögesi ile oluştu
- Birleşik Eylem
Bir sözcük ile biçim veya anlam bakımından kaynaşıp kalıplaşan eylem.
- Azlık-Çokluk Zarfı
Bir sıfatta, bir zarfta, bir oluş veya kılışta azlık-çokluk gösteren,
- Ortak Yüklem
Birden çok öznesi olan yüklem, birden fazla öznenin bağlı olduğu yükle
